Koful, çeşitli çözeltiler ile dolu tek katmanlı bir zar ile çevrilmiş organel. İçerisinde bulunan çözeltinin özelliğine göre hücre içerisinde; depolama veya boşaltma görevi üstlenebilir. Bu nedenle koful, içerdiği çözeltilere göre çeşitlendirilir. Hem ökaryot hem de prokaryot hücrelerde bulunur. Bitki hücrelerinde daha büyüktürler. Çünkü bitki hücreleri, hayvan hücreleri kadar gelişmiş değillerdir. Bu nedenle bitki hücrelerinde bulunan koful, daha fazla işleve sahiptir.
Kofullar; endoplazmik retikulum, hücre zarı, golgi cisimciği ya da hücre zarı veya çekirdek zarı tarafından oluşturulabilir.
Besin Sindirim Kofulu
Besin kofulu, hücre içerisinde sindirilecek olan çözeltiyi bulundurur. Genelde Protista ve akyuvar hücrelerinde görülür. Bu tür besin kofullarının sindirimi için Lizozom'a ihtiyaç duyulur. Lizozom enzimleri aracılığı ile sindirilen besinler ekzositoz yolu ile dışarı atılır. (Bknz: Lizozom)
Depo Kofulu
Özellikle bitki hücrelerinde çok daha büyük olan koful çeşididir. Bitki hücrelerinde atık birikimi daha fazladır. Bu nedenle kofullar birleşerek daha ortaya büyük boyutta bir koful çıkar. Bu kofula Merkezi koful adı verilir. Besin maddelerini ve metabolik atıkları ve bitki hücrelerinde pigmentleri depolama rolünü üstlenir. Bazı bitki türlerinin kofullarında tatsız(zehirli) kofullar bulunur. Bu kofullar bitkinin diğer canlılar tarafından yenmesini engeller.
Salgı Kofulu
Metabolik artıklar ya da golgi aygıtında üretilen salgıları hücre dışına taşımak için kofulları kullanır. Bu amaçla kullanılan kofullar Salgı kofullarıdır.
Boşaltım Kofulu
Besin sindirimi için kullanılan kofullarda besin sindirildikten sonra hücre dışına ekzositoz ile atılır demiştik. Salgı kofulları sindirilen besinleri ekzositoza taşıma görevini boşaltım kofulları üstlenir.
Kontraktil(Vurgan) Koful
Kontraktil koful, tek hücreli canlılarda görülür. Hücreye giren fazla suyu dışarı atmakla yükümlüdür. Zira bu organel, fazla suyu dışarı atmasaydı hücre zarının patlaması ile hücre yok olur.