Karıncaların Ölüm Çemberi

Karıncaların Ölüm Çemberi Nedir?

Biyoloji

23 Aralık 2018 17:44

 

523

Paylaş:

Karıncaların bir çember haline sürekli birbirini takip ettiği ve sonucunda yorgunluktan öldüğü bu fenomene internette mutlaka rast gelmişsinizdir. 

Bu davranış ilk olarak 1910 yılında W.M. Wheeler adında bir bilim adamı tarafından bazı böcek türlerinde gözlemlenmiştir. Wheeler çok ilginç bulduğu bu davranış hakkında notlar alıp bir makale yayınladıktan sonra 1921 yılında William Beebe adında bir bilim adamı ilk kez karıncalar üzerinde bu davranışı gözlemler ve tanımlar. 

Neden Olur? 

Özellikle bazı karınca türlerinde tek sıra halinde hareketi gözlemişsinizdir. Bir karınca sürekli bir önündeki karıncayı takip etmeye odaklanmıştır. Bir karınca takip edilen çizgiden çıktığında arkasından gelen diğerleri de onu takip etmeye meyillidir. Hatta karıncaların takip ettiği bu yolu biraz eşelerseniz (tabii karıncalara zarar vermeden) karıncaların bocalayıp şaşırdıklarını görürsünüz. Bu davranışın sebebi, işçi ve savaşçı karıncaların, özellikle öncü karıncaların ve diğer işçi karıncaların gittiği yollarda bıraktığı feromonları (Hormon taşıyan kokular) takip etmeleridir. 

Bu davranış evrimsel olarak bakıldığında mantıklıdır. Karıncalar feromonları takip ederek kaybolmadan ve daha az efor sarf ederek yuvaya dönebilirler. Ancak zaman zaman işler ters gidebilir. Herhangi bir sebepten ötürü (Rüzgar, yağmur ve diğer dış etkenler gibi) feromonların çizdiği yol bir daire şeklini alırsa, karıncalar çoğunlukla yorgunluktan ölene kadar dönüp duracakları bir patikada sıkışıp kalırlar. 

Bazı karınca türlerinde bu davranışın sebep olduğu ölümleri engellemek üzere savaşçı karıncalar zaman zaman koloninin rotalarını takip eder ve rastgele hareketler yaparak koloniyi ölüm çemberinden nispeten az zayiatla kurtarır. Bazı karınca türlerinde ise feromonlar farklı şekilde daha aralıklı bırakılarak koloninin ölüm çemberi oluşturma şansı azaltılır. 

Benzer davranışlar, zaman zaman "takipçi" sürü özelliği gösteren balıklarda da gözlenmektedir. Ancak balıklar genellikle bu çemberden zarar görmeden çıkarlar. Bunun sebebi balıkların feromonları takip etmesi değil, yakınındaki balıkların hareketlerini izlemesidir. Ayrıca sürü oluşturan balıklar genellikle av konumunda olduklarından dış uyaranların çokluğu balıkların bu çemberde mahsur kalmalarını önler.

Ayrıca internet ortamında gördüğünüz çalan telefon etrafında dönen karıncaların gerçek olmadığını da söyleyelim. Karıncaların bu şekilde hareket etmesini sağlayan tek etmen feromonlardır. Telefon sinyalleri bu feromonları etkileyecek bir güç değildir. 

 


👇 DAHA FAZLASI İÇİN BİZİ TAKİP EDİN, KATKI SAĞLAYIN!

etiketler: karınca, Karıncaların Ölüm Çemberi

Umut Utku TAŞDEMİR
Umut Utku TAŞDEMİRYönetici

1986 yılında şans eseri il olmuş bir İç Anadolu şehrinde doğdu. Henüz bir yaşındayken ailesinin işi sebebiyle memleketi olarak hissettiği yere, Antalya'ya taşındı. İlk ve orta öğrenimini Antalya'da tamamlamıştır. Üniversite öğrenimini tamamladığı Ankara'da ikamet etmektedir. 

En ufak bilgi kırıntısına dahi müthiş bir iştahla saldıracak kadar meraklı yapısı sayesinde ilgi alanı geniş olan yazarımız, özellikle müzik, sinema ve biyoloji konuları ile ilgilidir.  

Yorum Yap

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.

ya da üye olmadan yorum yap
Gönder

İlginizi çekebilir