Loading

Yunan Mitolojisi: Yankı ve Nergis

Yankı ve Nergis

Narkissos

Yunan Mitolojisi -Yankı ve Nergis

İnsanlığın var olmasıyla birlikte doğadaki bitkilerin çeşitli amaçlar için kullanıldığı bilinmektedir.Bitkilerin çeşitli özellikleri ve kullanım alanları ile ilgili bilgiler nesiller boyunca aktarılmış ve günümüze kadar ulaşmıştır.Tarih öncesinden günümüze aktarılan pek çok efsane ve mitosta bitkilerin sıklıkla yer aldığı görülmektedir. Tanrıların insanlara verdiği en değerli armağan olarak ele alınan bitkilerin zaman zaman mitolojide yer alan kişilerin hayatları ile özdeşleştirildiği ayrıca bazı olayları etkilemede de rol oynadıkları belirtilmektedir. Bu etkilerin anlaşılmasında ve incelenmesinde tarih öncesi dönemlerde bir toplumun evreni ve doğa olaylarını açıklamak için inanç, duygu ve hayal gücüyle yorumladığı mitoslar önemli bir yer tutmaktadır.

Yankı:

Ekho

Liriope isimli Nympha  Irmak-Tanrısı,  Kephisos tarafından hamile kalır ve çok güzel bir oğlan çocuk dünyaya getirir. Oğluna Narkissos ismini verir. Liriope oğlu için Teirasias isimli kahine gider.  Liriope kahine oğlunun ölümlü olup olmayacağını, ne kadar yaşayıp yaşamayacağını sorduğunda da “Yaşayabilir ama kendi yüzünü görmediği sürece” gibi bir kehanette bulunur. Liriope buna bir anlam vermez. 

Zaman geçer ve Narkissos on altı yaşına gelince, hem çocuk hem de genç bir erkek görünümüne sahip olur. Kendisine delikanlılar, genç kızlar aşık olur. Ancak böylesine yumuşak güzelliğinin arkasında katı gururu ve kibiri nedeniyle hiç kimse ona yaklaşma cesaretinde bulunamaz.

Bir gün ormanda avlanırken Ekho tarafından görülür ve Ekho, Narkissos’a aşık olur. Ekho (yankı) o zamanlar sesten ibaret bir nesne değil güzel bir peri kızıdır.  Zeus’un karısı Hera tarafından cezaya çarptırılmıştır ve ancak  kendisi ile konuşulursa cevap verebilir ve işittiği sözlerin yalnız son kelimelerini tekrar edebilir.

Narkissos’a aşık olan Ekho, onu ormanda takip eder takip ettikçe ona daha fazla yaklaşır ve içindeki aşk büsbütün alevlenir. Ancak Hera’nın verdiği cezadan ötürü Narkissos’a bir türlü seslenemez.

Narkissos bu takiplerin farkına varıp ve seslenir : “Orada kim var?”

Ekho’da sadece : “Var” diyebilir.

“Yanıma gelsene” diyen Narkissos’a:“gelsene” diye bir cevap gelir.

Narkissos kimsenin gelmediğini görünce: “Buraya yanıma gel, birlikte olalım ”der.

Ekho :“olalım”diye cevap verir ve kollarını Narkissos’un boynuna dolamaya çalışır.

Fakat kaba gururlu ve kibirli Narkissos Ekho’u iterek : “Çek ellerini üzerimden, senin bana sahip olmandansa ölmeyi tercih ederim” der.

Reddedilen, küçük düşürülen Ekho, sık ağaçlarla kaplı yerlere kaçar utancını ormanlarda saklanarak gidermeye çalışır. Ama aşkı aynı şiddette devam eder. Üzüntüsünden uyuyamaz yemez ve içemez. Bütün güzelliği, zarafeti uçup gider. Acılar Ekho ‘yu yer bitirir. Sadece ondan geriye  sesi kalır.Kendisini bu hale getiren Narkissos için de “O da benim gibi sevsin ve o da benim gibi kavuşamasın.” diye ah etmiştir. İşte ormanlarda saklanan dağlarda görünmeden dolaşan yalnızca sesi kalan bizim duyduğumuz yankının öyküsü budur. Seslendikçe sesimize karşılık veren hala yaşıyorum diyen Ekho’nun öyküsü.

 
Nergis Çiçeği ve Narsisizm :

Narcissus poeticus(Nergis)

Aşkı karşılıksız kalan Ekho'nun durumuna üzülen perilerden biri Tanrılardan Narkissos’u cezalandırmasını ister. Zeus perinin isteğini bir kehanet ile yerine getirir ve şöyle der: "Başkalarını sevmeyen kendisini sevsin!"  

Narkissos ise Ekho'dan yani aşktan kaçarken çok susamış olduğunun farkına varır. Narkisos bir pınara gelir. Susuzluğunu gidermeye çalışırken suda kendi güzelliğini görür ve kendi güzelliğinin hayaline kapılır. Artık kendi kendinden gözlerini alamaz. Susuzluğunu giderirken başka bir susuzluğun esiri olur. Kendi kendisine duyduğu sevgiyle yanıp tutuşurken, yapabileceği bir şey olmadığını da anlar. Kendi kendinden ve kaderinden ayrılamayacağını hisseder. Dokunamadığı, sevemediği bu güzellik ve aşk karşısında erir, ölümün pençesine düşer. Narkissos, günlerce yemeden içmeden orada kalır ve sudaki görüntüsüne bakar. Sonunda açlıktan ölür. Narkissos'un bildiğimiz hazin öyküsü böyle gerçekleşir.

Narkissos'un ölümü bütün çiçekleri, ağaçları ve Nymphe'leri(orman ve nehir perilerini) üzüntüye boğar. O kadar üzülürler, o kadar ağlarlar ki yakarışları Tanrıları bile merhamete getirir ve ölüsünü bir çiçeğe dönüştürürler. Bu çiçeğe onun anısına "nergis" adı verilir. Efsanenin bir anlatımına göre Narkissos, ölüler aleminde de, ölüler alemini canlılar aleminden ayıran Styx ırmağının sularında kendi görüntüsüne bakmaya devam etmektedir.

Narkissos'dan adını ve anlamını alan "Narsisizm" veya "Özseverlik", kişinin kendisine duyduğu cinsi arzu, kabaca tabirle kişinin kendisine aşık olması ya da kendisini çok beğenmesi olarak tanımlanan bir terimdir.

Olgun
Standart Üye

doğa, kitap, yol


Yorum Yap

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.

ya da üye olmadan yorum yap ve onaylanmasını bekle.
ÜST