Loading

Okyanus Dosyası - II

Okyanuslarla ilgili ilginç bilgilerin derlendiği Okyanus Dosyasının 2. bölümü

Bir okyanus manzarası

27. Okyanus yüzeyinin ortalama sıcaklığı 17 °C’dir.

28. Ses okyanusta, havada olduğundan daha hızlı yol alır. Ses su altında saniyede 1435 metre hızla yol alır ki bu havadaki hızının neredeyse 5 katıdır.

29. Su altı ırmakları ve gölleri dışında özellikle okyanus derinliklerinde ortaya çıkan tuhaf oluşumlar ve doğal görüngüler vardır. Örneğin; 400 °C ‘ye varabilen sualtı sıcak su kaynakları (bu kaynakların bulunduğu derinlikteki basınç suyun kaynamasına engel olur), sülfürik asit püskürten bacalar, yoğunlaşmış deniz suyu havuzları ve buna benzer başka gariplikler.

30. Pasifik Okyanusu (Büyük Okyanus) Dünyadaki en büyük su kütlesidir. Alanı en azından tüm dünya yüzeyinin 1/3’ini kaplar. Ayrıca 25,000 civarı adaya da ev sahipliği yapar.

31. Okyanuslar ve deniz suyu tuzludur çünkü karadaki kayalardan yıkadıkları iyon ve mineralleri ihtiva ederler.

32. Tüm buzullar, buz dağları ve buz tabakaları tam da şu an birden bire eriseydi deniz suyu seviyesi 79.86 metre yükselirdi ki bu dünya üzerindeki nerdeyse tüm sahil şehirlerini sular altında bırakmaya yeterdi.

33. Su altında gerçekleşen volkanik hareketlilik, depremler ve tabaka kaymaları, 2004’te Hint Okyanusunda, 2010’da Şili’de ve 2011’de Japonya’da olduğu gibi yıkıcı güce sahip Tsunamiler oluşturma potansiyeline sahiptir.

34. Okyanus yüzeyinin kütlesi ( yaklaşık 10 metrelik kısmı ) Dünya Atmosferinin tamamının kütlesine eşittir.

35. Jurassic Çağa ait mikroplar 2012’de keşfedildi. Bu mikroplar Pasifik Okyanusunun derinlerinde gömülüydü ve aşırı koşullara rağmen hayatta kalmayı başarmışlardı.

36. Dünya okyanuslara ya da bu bağlamda büyük su kütlelerine sahip olduğu bilinen tek gezegendir. Evrenimizde daha fazla gezegenler ve uydular keşfedildikçe gelecekte bu durumun değişmesi elbette ihtimal dahilindedir.

37. Soluduğumuz oksijenin yarısı okyanuslarda yaşayan deniz yosunu ve bitkisel plankton tarafından üretilmektedir.

38. Bitkisel planktonlar fotosentez yaparlar. Okyanustan karbondioksit alıp karbonu kendi vücutları için kullanırlar ve kalan oksijeni de havaya salarlar.

39. Tam da şu an Pasifik Okyanusunun kuzey bölgesinde yüzen devasa bir “çöp adası” bulunmakta. Büyük Pasifik Çöp yığını denilen bu yüzen çöp adası okyanus akıntısıyla birlikte Pasifik’in merkezine doğru ilerlemekte.  Aslında bu çöp adasından Atlas ve Hint Okyanuslarında da birer tane var ancak Pasifikteki en büyük olduğu için çoğunlukla o biliniyor.

40. Bahsettiğimiz 5 büyük okyanus içinde en sıcak olanı Hint Okyanusudur. Yüzey sıcaklığı zaman zaman 30 °C’ye ulaşır.

41. Birleşmiş Devletlerin yasal hâkimiyeti olan ülke alanının yarısı okyanusun altındadır.

42. Günümüzde Dünya’nın okyanusları ve denizleri ile ilgili bilgiler ( su rengi, dalga yüksekliği, sıcaklık, vb.) uydular tarafından toplanıp radyo sinyalleri aracılığı ile dünyaya geri gönderilir.

43. Bir balina öldüğünde ve cesedi abisal bölgede dibe çöktüğünde karmaşık, yerleşik bir organizmalar ekosistemini on yıllarca yaşatabilir. Buna “Balinanın Düşüşü” denir.

44. Derin Deniz Devliği inanılmaz büyüklüklere ulaşan canlıların ortaya çıkmasıyla sonuçlanan bir görüngüdür. Bilim insanları bile bu devleşmeye neyin sebep olduğundan 100% emin değildir.

45. Her yıl, yüzlerce Büyük Beyaz Köpekbalığı, Pasifik Okyanusu ortalarında rastgele gibi gözüken bir bölgeye göç ediyorlar ve sadece oralarda takılıyormuş gibi görünüyorlar. Bunun nedenini ise kimse bilmiyor. Bu bölge “Beyaz Köpekbalığı Cafe’si” olarak biliniyor.

46. Gemiler Pasifik Okyanusunun güneyindeki Nemo noktasından geçtikleri zaman kendilerine en yakın insanlar 400 km yukarıdaki uluslararası uzay istasyonundakiler olur. Bu nokta okyanusta öyle bir yerdedir ki en yakın kara parçası 2688 km uzaktadır. Aynı zamanda 260’dan fazla uydunun mezarlığı konumundadır.

47. Okyanuslardaki en derin obruk Güney Çin Denizindedir ve ismi Ejderha Deliğidir. Derinliği 300 metreden biraz fazladır ve oksijen muhteva etmediği için su altı yaşamı açısından ölümcüldür.

48. Yeni bir okyanusun doğumu sebebiyle Afrika kıtasının ikiye bölündüğü düşünülmekte. 2015’te sadece 10 gün içinde yer kabuğunda 8 metre genişliğinde ve 60 km uzunluğunda bir yarık oluştu. Bazı bilim insanlarına göre 50 milyon yıl sonra bu bölünme yeni bir okyanusun ortaya çıkışı ile tamamlanabilir.

49. Eğer okyanusta meddücezirlerin oluşturduğu kinetik enerjinin sadece 0.1%’ini muhafaza edebilsek Dünya’nın mevcut enerji ihtiyacının 5 katını karşılayabilirdik.

50. Çok fazla güneş ışığı sığ sulardaki mercanlarda yaşayan alglere zarar verebilir. Mercanlar, kendileri için en önemli besin kaynağı olan algleri korumak için floresan ışığı yayarlar. Bu da algler için güneş  koruması işlevi gören proteinler üretir.

51. Uluslararası veri transferi, bildiğimiz haliyle internet üzerinden iletişim birçoklarının sandığının aksine uydular sayesinde değil 97% oranında okyanus tabanındaki kablolar aracılığıyla sağlanır.

52. Gezegenimizde yaşayan en büyük canlı sanılanın aksine bir ağaç ya da hayvan türü değil, Avustralya kıyısındaki Büyük Bariyer Resifidir. 344 468.419 kilometre karelik alanıyla uzaydan görmek gerçekten mümkündür. Son araştırmalar, okyanus suyundaki ısınma nedeniyle Resifin güneye doğru ilerlediğini ortaya koyuyor.

53. Pasifik Okyanusu en geniş olduğu noktada Ay’ın çapından 5 kat daha büyüktür.

Seval KESKİN
Redaktör

1985 doğumlu. 8 senelik İtalyan Dili ve Edebiyatı macerası için Ankara'da verdiği uzun mola sonrası hala Antalya'da ikamet etmekte. Yazılım sektöründe geçirdiği kurumsal yılların ardından şu an huzurla çevirmen olarak çalışmakta. Kalıplaşmış düşünce çerçevelerinin dışına çıkabilen insanları ve bunun dışında kitaplarıyla yalnızlığı tercih eder, kedi sever, bisiklet biner, doğa aşığı bir kamp insanıdır.  

Emre AKKAYA 23 Ağustos 2019 - 17:43:20

Yanıtla

çok güzel ve faydalı olmuş elinize sağlık

Seval KESKİN 27 Ağustos 2019 - 21:11:28

Yanıtla

teşekkürler :)


Yorum Yap

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.

ya da üye olmadan yorum yap ve onaylanmasını bekle.
ÜST