Yılan Panzehiri

Panzehir Nedir, Nasıl Üretilir ve Nasıl Çalışır?

Bilim

30 Temmuz 2018 17:47


Panzehir basitçe, bir zehrin veya virüsün etkisini önleyen, yok eden ya da söz konusu etkinin tam tersi etki yapan maddelere verilen isimdir. 

Panzehir adı Farsça pad zahr'dan gelir. Antidot olarak da bilinir. 

Panzehirlerin çalışma mantığı

Genel olarak panzehir zehire karşı iki şekilde etki eder. 

  1. Zehrin yapısını bozarak. 
    Bu tip panzehirler zehrin yapısını bozarak ya da zehirle halkalı bileşik oluşturarak; zehrin yeni ve zehir etkisi göstermeyen bir maddeye dönüşmesini sağlayarak etkisiz hale getirir. Genellikle Sitotoksik (hücre yapısını bozan) zehirlere karşı yapılan panzehirler buna benzer şekilde çalışırlar. 
  2. Zehrin etki ettiği hücresel yapıya bağlanarak ve emilimi azaltarak
    Bu tip panzehirler, zehrin etki ettiği hücresel yapıya zehirden önce bağlanarak zehire bağlanacak yapı bırakmayan maddelerdir. Bu sayede zehirin emilimini sağlayan yapı bozulur ve zehir daha az emilir. Genelde Nörotoksik (sinir hücrelerinin çalışmasını bozan) zehirlere karşı yapılan panzehirler bu şekilde çalışırlar. 

Panzehirler yapısal olarak ikiye ayrılır

  1. Bölgesel Panzehirler
    Zehirlenen bölge üzerinde kullanılan panzehirlerdir. Bu panzehirlerin kullanım amacı öncelikle emilimi azaltmaktır. Özellikle temas yolu ile ya da ağız yolu ile alınan zehirlerde kullanılır. Uygulandığı bölgede zehirin emilini sağlayan almaçlarla birlikte zehire bağlanarak emilimi azaltırlar ve zehirlenmeyi durdururlar. Alkol, aktif karbon, amonyak, süt, yoğurt en bilinenleridir. 
  2. Sistematik Panzehirler
    Kan zehirlenmelerine karşı kullanılırlar. Kimyasal, fizyolojik ve farmakolojik panzehirler olarak üç gruba ayrılır. Genellikle zehirle halkalı bileşik yaparak zehrin yapısını bozma yolu ile çalışırlar. Yılan zehirlerine karşı yapılan antikor içerikli panzehirler de bunlardandır. 

Panzehirler nasıl elde edilir? 

Panzehirler, zehrin kimyasal yapısı bilindiğinde zehir ile etkileşime girecek bileşiklerin suni olarak üretimi ile elde edilebilir. Akti kömürün panzehir olarak kullanımı buna basit bir örnektir.

Zehrin yapısının karmaşık olduğu durumlarda ise zehre bağışıklığı bulunan hayvanlardan serum üretilerek ve bu serum saflaştırılarak panzehir elde edilir. Örneğin yılan zehirleri için bu işlem kısaca şu şekilde yapılır. 

  1. At, inek gibi büyük ve güçlü hayvanlara yılan zehri düşük dozlarda verilir. 
  2. Hayvanın vücudu antikor üretmeye başladığında zehrin dozu yükseltilir. 
  3. Zehrin dozunun yükselmesi ile üretilen antikor miktarı da artar. 
  4. Antikor miktarı beklenen seviyeye ulaştığında hayvanın kanı serum üretmek üzere hayvana zarar vermeyecek miktarlarda alınır. 
  5. Alınan kan serum üretimi için kullanılır. 
  6. Serumda bulunan antikorlar saflaştırılarak panzehir haline getirilir. 

Bu şekilde elde edilen panzehirler hastaya önce küçük miktarlarda verilerek alerjik reaksiyon oluşup oluşmadığı kontrol edilir. Alerjik reaksiyon oluşmaması durumunda zehrin miktarı ile doğru orantılı olarak daha fazla miktarda panzehir hastaya verilir. 

Böylelikle zehrin vücut üzerindeki etkisi kırılmış olur.

Ata zehir enjekte ediliyor


etiketler: Panzehir, Panzehir Nedir, Panzehir Nasıl Üretilir, Panzehir Nasıl Çalışır, Yılan Zehri

Umut Utku TAŞDEMİR

Umut Utku TAŞDEMİRYazar

1986 yılında şans eseri il olmuş bir İç Anadolu şehrinde doğdu. Henüz bir yaşındayken ailesinin işi sebebiyle memleketi olarak hissettiği yere, Antalya'ya taşındı. İlk ve orta öğrenimini Antalya'da tamamlamıştır. Üniversite öğrenimini tamamladığı Ankara'da ikamet etmektedir. 

En ufak bilgi kırıntısına dahi müthiş bir iştahla saldıracak kadar meraklı yapısı sayesinde ilgi alanı geniş olan yazarımız, özellikle müzik, sinema ve biyoloji konuları ile ilgilidir.  

İlginizi çekebilir

Yorum Yap

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.

Gönder